Φίλες και Φίλοι Αισθάνομαι ιδιαίτερη ικανοποίηση που βρίσκομαι εδώ κοντά σας. Και αισθάνομαι ιδιαίτερη ικανοποίηση γιατί το θέμα το οποίο καλούμαστε σήμερα να συζητήσουμε είναι τόσο ευαίσθητο που κατά την προσωπική μου γνώμη δοκιμάζει και πρόκειται να δοκιμάσει ακόμα περισσότερο τον πολιτικό πολιτισμό της Ευρώπης και α τελικά η ευρύτερη περιοχή στην οποία ζούμε θα μετεξελιχθεί σε μια γωνιά σταθερότητας, συνεννόησης και ειρήνης. Όπως έγραψε πριν από μια εβδομάδα ο αρθρογράφος της Καθημερινής Αντώνης Καρκαγιάννης «η γενοκτονία των Αρμενίων από τους Τούρκους ήταν η πρώτη φρικιαστική εθνοκάθαρση του 20ου αιώνα και ουσιαστικά αποτέλεσε το πρότυπο του ολοκαυτώματος των Eβραίων από τους Nαζί». Γεγονός επίσης είναι ότι ο πρώτος που ανέδειξε την ειδική διάσταση της γενοκτονίας είναι ο Νικόλαος Πολίτης, νομικός κι Υπουργός των Εξωτερικών της Ελλάδος ο οποίος ως μέλος της επιτροπής των 15 το 1919 ζητά την υιοθέτηση καινούργιας ειδικής κατηγορίας εγκλημάτων πολέμου με στόχο την κάλυψη της γενοκτονίας των αρμενίων. Η λογική του Πολίτη υιοθετήθηκε τελικά στην Νυνεμβέργη. Όμως η γενοκτονία των εβραίων αναγνωρίζεται από όλο τον κόσμο και βέβαια από τους οργανωτές της. Αντίθετα η ιστορική μνήμη για την γενοκτονία των Αρμενίων παραμένει ακόμα μετέωρη. Μένει ζωντανή μόνο από τις μαρτυρίες των ίδιων των Αρμένιων οι οποίοι αν και έχουν περάσει 90 χρόνια από την πρωτοφανή εθνοκάθαρση απαιτούν με ακόμα πιο έντονο τρόπο την καταγραφή και αναγνώριση αυτής της θηριωδίας που κόστισε την ζωή σε 1,5 εκ. ανθρώπους που ζούσαν στα εδάφη της τότε Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Οι προσπάθειες φωτισμένων ιστορικών όπως ο Βαχακν Νταντριάν και άλλων που προσφέρουν στο κόσμο τέτοιου είδους εμπερεστατωμένη γνώση της Αρμένικης Τραγωδίας αποτελούν γενναίες προσπάθειες για την ανάδειξη ενός ιστορικού γεγονότος που οι μεγάλοι θέλουν να ξεχαστεί Σ αυτή τη διάσταση κανείς Έλληνας δεν μπορεί να μείνει ασυγκίνητος. Η πολιτική της Τουρκίας στον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο ήταν να ξεκαθαρίσει το εσωτερικό της από τις χριστιανικές μειονότητες που επέζησαν της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Το κίνημα των νεοτούρκων και η πολιτική του Κεμάλ ήταν να δημιουργηθεί εάν εθνικό κράτος στην ευρύτερη γεωπολιτική περιοχή της Δυτικής Ασίας και του Καυκάσου. Φίλες και φίλοι Το θέμα της αναγνώρισης της γενοκτονίας δεν οφείλεται σε έλλειψη επαρκούς ενημέρωσης της διεθνούς κοινότητας. Είναι ξεκάθαρο ότι εμποδίζεται από πολιτικές σκοπιμότητες. Θα ήθελα να σας αναφέρω μία προσωπική μαρτυρία από μια πρόσφατη συνεδρίαση στο Συμβούλιο της Ευρώπης. Εκεί λοιπόν όταν συζητούσαμε το θέμα του σεβασμού των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στην γειτονική Τουρκία αναφέρθηκα στο θέμα της γενοκτονίας. Και δεν σας κρύβω ότι μερικοί Ευρωπαίοι συνάδελφοι μου με τους οποίους είχα μιλήσει πριν την έναρξη της Κοινοβουλευτικής συνέλευσης με παρότρυναν να το κάνω. Όταν όμως ήρθε η ώρα να αποφασίσουμε την έκδοση ενός σχετικού ψηφίσματος με το οποίο θα καλούσαμε την Τουρκία να αναγνωρίσει τις ιστορικές της ευθύνες τότε όλοι έκαναν πίσω ευθυγραμμιζόμενοι με την γραμμή και τα στρατηγικά συμφέροντα των χωρών τους. Όταν μιλάμε για στρατηγικά συμφέροντα και προσπαθούμε να εξηγήσουμε την απροθυμία κρατών και κυβερνήσεων να προχωρήσουν σε γενναίες αποφάσεις νομίζω ότι δεν υπάρχει πιο κλασικό παράδειγμα από την στάση των ΗΠΑ. Τέσσερα χρόνια πριν την εισβολή των Αμερικανικών Δυνάμεων στο Ιράκ η Αμερικανική Γερουσία κίνησε τις διαδικασίες για την αναγνώριση της Γενοκτονίας των Αρμενίων. Ανάμεσα στα αντίμετρα που επέλεξε η ¶γκυρα για να αποτρέψει τη συγκεκριμένη εξέλιξη ήταν η αναβάθμιση των σχέσεων της με την Βαγδάτη και το καθεστώς του Σαντάμ Χουσείν. Μάλιστα όσο προχωρούσαν οι σχετικές διαδικασίες στην Ουάσιγκτον, η Τουρκική πλευρά κλιμάκωνε τις αντιδράσεις της ξεκινώντας μάλιστα από το σπάσιμο του εμπάργκο και τελικά την έναρξη απευθείας πτήσεων πολιτικών αεροσκαφών από και προς την Βαγδάτη. Απείλησε επίσης ότι θα μπλοκάρει τα ενεργειακά σχέδια των Αμερικανών και τελικά με μια παρέμβαση του τότε Πρωθυπουργού Ετσεβίτ προς τον Μπίλ Κλίντον το θέμα της γενοκτονίας των Αρμενίων κόλλησε σε ένα ψήφισμα που πρόλαβε και εξέδωσε η αρμόδια επιτροπή της Αμερικανικής Βουλής. Αυτά τα γεγονότα και αρκετά άλλα παρόμοια με χώρες της ΕΕ είναι φυσικό να μας προκαλούν πικρίες και απογοητεύσεις. Δεν θέλω σε καμία περίπτωση να με χαρακτηρίσετε ως πεσιμιστή. Αντίθετα είμαι αισιόδοξος και αυτήν την αισιοδοξία την αντλώ από τις διαπραγματεύσεις για την ένταξη της Τουρκίας στο Ευρωπαϊκό οικοδόμημα. Είναι φανερό ότι η γειτονική μας χώρα έχει καταστήσει την ένταξη της στην ΕΕ σε στρατηγικό της στόχο για τα επόμενα δέκα – δεκαπέντε χρόνια. Αυτός άλλωστε ήταν και ο λόγος για τον οποίο διαπραγματεύτηκε τόσο σκληρά στο τέλος του προηγούμενου έτους με τους εταίρους μας για να μην περάσει η πρόνοια για τις διαπραγματεύσεις «ανοικτού τέλους». Να μπορεί δηλαδή και αυτή εφόσον καταλήξουν οι συνομιλίες με την ΕΕ να καταστεί αυτόματα πλήρες μέλος της Ένωσης. Υπό αυτό το πρίσμα θεωρώ ότι η πίεση που θα ασκείται από τα κοινοβούλια των χωρών μελών της ΕΕ που έχουν αναγνωρίσει την γενοκτονία προς τα αρμόδια κοινοτικά όργανα θα γίνεται ολοένα και πιο έντονη προκειμένου η ¶γκυρα να αναγνωρίσει τις ιστορικές της ευθύνες. Θα μπορούσε βέβαια κάποιος στο σημείο αυτό να ισχυριστεί ότι μπορεί και σε αυτή την περίπτωση να πρυτανεύσουν και πάλι τα λεγόμενα στρατηγικά συμφέροντα. Δεν το πιστεύω. Και δεν το πιστεύω γιατί τότε η Ευρώπη θα κλονίσει από μόνη της τα θεμέλια πάνω στα οποία οικοδομήθηκε η Ένωση και αυτά δεν άλλα από την Ελευθερία την Δημοκρατία, την ισότητα και την αλληλεγγύη. ¶λλωστε τα συγκεκριμένα δικαιώματα περιγράφονται με σαφήνεια στον οδικό χάρτη που συντάχθηκε τον περασμένο Οκτώβριο από την Κομισιόν Αυτόν τον οδικό χάρτη έχει δεσμευθεί να διανύσει η Τουρκία προκειμένου να καταστεί πλήρες μέλος της Ένωσης. Τα ίδια δικαιώματα περιγράφονται επίσης και στο Ευρωπαϊκό Σύνταγμα στο οποίο συμπεριελήφθη αυτούσιος ο Χάρτης των Θεμελιωδών Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων. Και τα δικαιώματα αυτά αφορούν πρωτίστως τις θρησκευτικές και εθνοτικές μειονότητες. Μιας και μιλάμε για μειονότητες και βρισκόμαστε σε αυτήν εδώ την ακριτική περιοχή θα ήθελα να επισημάνω και κάτι άλλο. Τελευταία έγινε πολύς λόγος για το δικαίωμα του αυτοπροσδιορισμού. Εγώ προσωπικά δεν το αμφισβητώ. Θέλω μόνο να επισημάνω ότι το δικαίωμα στην ιστορική μνήμη προϋπάρχει, προηγείται, και υπερέχει του δικαιώματος του αυτοπροσδιοριμού. Στο όνομα λοιπόν οποιασδήποτε αυτοκρατορικής αντίληψης δεν μπορεί να εφαρμόζονται δύο μέτρα και δύο σταθμά. Αργά η γρήγορα η ανάγκη της αυτογνωσίας θα γίνει πιεστική για την Τουρκία. Είτε λόγω των πιέσεων που θα ασκούνται που θα ασκούνται από τα κοινοβούλια των χωρών μελών της Ένωσης που έχουν αναγνωρίσει την γενοκτονία είτε λόγω της αίσθησης που θα δημιουργείται σε ένα μεγάλο κομμάτι της Τουρκικής κοινωνίας που θα απαιτεί ακόμα πιο τολμηρά βήματα για την προσέγγιση της Ευρώπης. Μην ξεχνάτε άλλωστε ότι το μεγαλύτερο σοκ που προκάλεσε στην Ευρώπη το σύγχρονο τουρκικό κράτος σημειώθηκε πρόσφατα με τον άγριο ξυλοδαρμό των γυναικών που διαδήλωναν στην Κωνσταντινούπολη για τα δικαιώματα τους. Ο προβληματισμός που αναπτύχθηκε σε όλες σχεδόν τις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες - παρά το γεγονός ότι είχε ληφθεί ήδη η απόφαση για την έναρξη ενταξιακών διαπραγματεύσεων - ανάγκασε την ¶γκυρα να ζητήσει δημόσια συγνώμη. Γι αυτό φίλες και φίλοι έχω να κάνω μία πρόταση που ξεπερνά τα όρια της σημερινής επετείου, Μαζί με συναδέλφους μου στο Ελληνικό αλλά και τα άλλα Ευρωπαϊκά κοινοβούλια είμαστε αποφασισμένοι να διεκδικήσουμε την διενέργεια δημοψηφίσματος στις χώρες μας ενόψει της διεύρυνσης της Ευρώπης για την είσοδο της Τουρκίας. Η πρόταση αυτή δεν έχει στόχο να ανακόψει την πορεία της Τουρκίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Το αντίθετο μάλιστα. Έχει στόχο να καταστήσει υπεύθυνη κι υπόλογη την Τουρκική ηγεσία απέναντι στους λαούς της Ευρώπης. Αυτό σημαίνει ότι βήματα εκδημοκρατισμού και αναγνώρισης του διεθνούς δικαίου μαζί με την ηθική αποκατάσταση των αδελφών Αρμένιων θα πρέπει να προηγηθούν της ένταξης. Σε αυτήν την κατεύθυνση ήταν και η χθεσινή απόφαση του ευρωπαϊκού Συμβουλίου που περιέγραψε για πρώτη φόρα με τόσο μεγάλη σαφήνεια τα βήματα αναγνώρισης δικαιωμάτων απέναντι στην Ελλάδα την Κύπρο αλλά και την υπόλοιπη διεθνή κοινότητα που πρέπει να λάβει η Τουρκία στα πλαίσια της ενταξιακής της πορείας Φίλες και Φίλοι Πρέπει να καταστεί σαφές ότι δεν ζητάμε την τιμωρία και την εξόντωση της Τουρκίας. Ζητάμε μόνο την αποκατάσταση της ιστορικής αλήθειας. Γιατί μόνο αυτή μπορεί να διασφαλίσει το μέλλον . Μόνο αυτή μπορεί να αποκλείσει την επανάληψη θλιβερών φαινομένων και την εμπέδωση της ειρήνης. Για να φτάσουμε όμως σε αυτό το αποτέλεσμα δεν αρκεί μόνο η πίεση των Ευρωπαϊκών Κοινοβουλίων. Χρειάζεται τώρα περισσότερο από ποτέ άλλοτε η κινητικότητα των Αρμενίων της διασποράς προκειμένου να κινητοποιηθούν και οι λαοί της Ευρώπης.