ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ (Γεώργιος Σούρλας): Ο κ. Μιλτιάδης Βαρβιτσιώτης έχει το λόγο. ΜΙΛΤΙΑΔΗΣ ΒΑΡΒΙΤΣΙΩΤΗΣ: Κύριε Πρόεδρε, νομίζω ότι το τελευταίο απόσπασμα που ανέγνωσε ο κ. Παπαθεμελής, δημιούργησε σε όλους μας όχι μόνο συναισθηματική φόρτιση αλλά και μια ταύτιση απόψεων, διότι όλοι σε μεγάλο βαθμό αισθανθήκαμε ακριβώς το πόσο αναπόσπαστη είναι στην παράδοσή μας, στην εθνική μας ταυτότητα η παρουσία και η λειτουργία της ορθόδοξης πίστης και της Ορθόδοξης Εκκλησίας. Θα ήθελα να πω ότι ιστορικά στη χώρα μας ούτε θανάσιμος εναγκαλισμός υπάρχει, όπως ακούστηκε από τον Εισηγητή του ΠΑ.ΣΟ.Κ, ούτε υπάρχουν τα ακραία φαινόμενα, που σε άλλες περιπτώσεις οδήγησαν ολόκληρους λαούς να εξεγερθούν ενάντια στην Εκκλησία. Σίγουρα, όμως, υπάρχουν θέματα τα οποία πρέπει και οφείλουμε και να τα ρυθμίσουμε και να τα αντιμετωπίσουμε. Σίγουρα θα πρέπει να ανανεώνουμε τη διοικητική διασύνδεση ανάμεσα στο Κράτος και την Εκκλησία. Δεν μπορούμε να διατηρούμε εν ισχύ διατάξεις οι οποίες έχουν αποβεί εις βάρος της ίδιας της λειτουργίας της Εκκλησίας. Για παράδειγμα, η λειτουργία της ναοδομίας έχει αποδειχθεί ότι είναι και αναχρονιστική και λειτουργεί καθ' υπέρβαση των όρων και των ορίων που θέτει ο νομοθέτης για τον κάθε πολίτη. Βεβαίως, δεν χρειάζεται σε μια σύγχρονη κοινωνία, η οποία υφίσταται ένα τεράστιο ρεύμα μεταναστών που σήμερα ζουν στη χώρας μας -μιλάμε για ένα εκατομμύριο μετανάστες, πολλοί εκ των οποίων είναι αλλόθρησκοι- να χρειάζεται η άδεια του οικείου Μητροπολίτη για την έγερση του οποιοδήποτε λατρευτικού χώρου. Αυτά είναι πράγματα τα οποία οφείλουμε να ρυθμίσουμε και πρέπει να ρυθμίσουμε όχι σε μια λογική σύγκρουσης με την Εκκλησία, αλλά σε μία λογική συνεννόησης με την Εκκλησία. Δεν πρέπει σε καμία περίπτωση η όποια ρητορική -τουλάχιστον αυτό εκφράζει και η πλειοψηφία των μελών του Κοινοβουλίου, αλλά πιστεύω ακόμη και η συντριπτική πλειοψηφία των Ελλήνων πολιτών- να είναι μια πολεμική λογική απέναντι στην Εκκλησία. Το βίωσε η προηγούμενη κυβέρνηση του ΠΑ.ΣΟ.Κ. όταν αρνήθηκε να συνεννοηθεί με την Εκκλησία ενόψει της προειλημμένης απόφασής της για την κατάργηση της αναγραφής του θρησκεύματος από τις ταυτότητες μαζί με άλλα προσωπικά δεδομένα. Μία συζήτηση που είχε αναπτυχθεί πολύ στο παρελθόν και τη βίωσε πολιτικά το ΠΑ.ΣΟ.Κ. και είδε την αντίδραση ακόμη και στα ίδια του τα στελέχη. Εγώ πιστεύω ότι αυτή η Κυβέρνηση έδειξε ότι μπορεί να παίρνει γενναίες αποφάσεις σε συνεννόηση με την Εκκλησία. Το ότι δεν μπορούσαμε τόσα χρόνια να θεσμοθετήσουμε την καύση των νεκρών γι' αυτούς που θέλουν και ότι ήρθαμε και τη θεσμοθετήσαμε πριν από ένα μήνα χωρίς να δημιουργηθεί... ΣΩΚΡΑΤΗΣ ΚΟΣΜΙΔΗΣ: Για τους ετερόδοξους. ΜΙΛΤΙΑΔΗΣ ΒΑΡΒΙΤΣΙΩΤΗΣ: Βεβαίως, για τους ετερόδοξους, διότι αναπόσπαστο στοιχείο του ορθόδοξου δόγματος είναι ο ενταφιασμός. Αν θέλει κάποιος να αρνηθεί το δόγμα, δεν τον υποχρεώνει κανένας να ενταφιαστεί. Θα μπορεί να το δηλώσει. Δεν είναι υποχρεωτική η αυτοαναγόρευση σε Χριστιανό Ορθόδοξο. Χριστιανός Ορθόδοξος είναι κάποιος ο οποίος μετέρχεται και στοιχεία του δόγματος και στην προσωπική του ζωή, όπως στο γάμο, όπως στην κηδεία, όπως στον τρόπο με τον οποίο θέλει να διαπαιδαγωγήσει τα παιδιά του. Και ξέρετε τι κάνουμε; Προσπαθούμε να φέρουμε μία λογική μέσα στη χώρα επιβολής κανόνων που ουσιαστικά είναι πολέμιοι προς την ίδια μας και την επιλογή αλλά και προς την πλειοψηφία των Ελλήνων, οι οποίοι δηλώνουν αυτόκλητα κατά 97% Χριστιανοί Ορθόδοξοι. Είσαι Χριστιανός Ορθόδοξος και δεν θέλεις να κάνεις ορθόδοξο γάμο; Είδαμε ποιο είναι το πλαίσιο της επιτυχίας αυτού του εγχειρήματος. Πολύ σωστά θεσμοθετήθηκε όταν θεσμοθετήθηκε ο πολιτικός γάμος. Λανθασμένα πολεμήθηκε όταν θεσμοθετήθηκε ο πολιτικός γάμος. Αλλά σίγουρα η συντριπτική πλειοψηφία αυτών που παντρεύονται επιλέγουν το θρησκευτικό γάμο. Και νομίζω ότι αντίστοιχα θα πρέπει να επιλέγουν και οι μουσουλμάνοι το δικό τους τύπο ή οι ισραηλίτες το δικό τους κ.ο.κ. και αυτός να είναι επίσημα αναγνωρισμένος. Γιατί σώνει και καλά θα πρέπει όλοι να περάσουμε από τα δημαρχεία για να παντρευτούμε και δεν μας κάνει η δημόσια και δια εκκλησιαστικών μαρτύρων λειτουργία, η οποία άλλωστε στην ουσία και στον τύπο της καλύπτει όλες τις προϋποθέσεις που βάζουμε για τον πολιτικό γάμο, δηλαδή τη δημοσιότητα και την ύπαρξη μαρτύρων, τη δημόσια διακήρυξη ανάμεσα στους δύο που θέλουν να συζευχθούν; θα σας έλεγα ότι είναι πολύ σημαντική η συζήτηση και πρέπει να γίνει για τον τρόπο με τον οποίο θα λειτουργεί η Εκκλησία αλλά και όλα τα εκκλησιαστικά σώματα στη χώρα. Αν δηλαδή θα πρέπει να είναι νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου, αν θα πρέπει να είναι νομικά πρόσωπα ιδιωτικού δικαίου ή θα πρέπει να επιλεγεί ένα ιδιαίτερο νομικό μόρφωμα, το νομικό πρόσωπο εκκλησιαστικού δικαίου ή το νομικό πρόσωπο εκκλησιαστικού περιεχομένου. Και θα σας έλεγα ότι διαφωνώ με όσους λένε ότι το νομικό πρόσωπο ιδιωτικού δικαίου θα μειώσει το κύρος της Εκκλησίας. Ως νομικό πρόσωπο ιδιωτικού δικαίου λειτουργεί η Ελληνική Ορθόδοξη Εκκλησία σε όλες τις χώρες του εξωτερικού. Και δεν νομίζω ότι αυτό της έχει στερήσει την οποιαδήποτε ανάπτυξη. Από εκεί και πέρα θα πρέπει και η Εκκλησία να είναι συνεπής στις υποχρεώσεις της απέναντι στους πιστούς, θα πρέπει να είναι διαφανής στη διαχείριση των οικονομικών της, θα πρέπει να δίνει μεγαλύτερο σεβασμό στο πλήρωμά της. Ίσως θα πρέπει να ξανασυζητήσουμε θέματα όπως της εκλογή της ιεραρχίας της Εκκλησίας, αν θα πρέπει να συμμετέχει ο λαός πέρα από τον κλήρο ή όχι. Αυτά είναι θέματα τα οποία πρέπει μέσα σε έναν γόνιμο, ουσιαστικό, δημιουργικό και πάνω απ' όλα σε ένα πνεύμα συνεννόησης και διαλόγου με την Εκκλησία να λυθούν. Και δεν χρειάζεται να λυθούν κάτω από την πίεση μιας προσχηματικής, αν θέλετε, πράξης όπως είναι αυτές οι προτάσεις νόμου, στις οποίες το μόνο αντικείμενο που βλέπουμε είναι να απεκδυθούμε των οποιωνδήποτε ιδιαίτερων χαρακτηριστικών έχει το σύγχρονο ελληνικό κράτος, των οποιωνδήποτε ιδιαίτερων χαρακτηριστικών έχει η ιστορία μας, η παράδοσή μας, ο πολιτικός μας πολιτισμός σε σχέση με την Εκκλησία. Τέλος, θα ήθελα να αναφερθώ σε κάτι που έχει σχέση με τα οικονομικά. Γίνεται αναφορά και στις τρεις προτάσεις νόμου για την οικονομική αυτοτέλεια της Εκκλησίας. Το κράτος σε πάρα πολλές περιπτώσεις έχει καταχραστεί τη δυνατότητά του. Οι δήμοι, ακόμα και σήμερα σε περιοχές της Β' Αθηνών, εκεί που υπάρχουν εκκλησιαστικά οικόπεδα έρχονται και τα δεσμεύουν για να δημιουργήσουν κοινωφελείς χώρους. Είναι πράξεις καταχρηστικές σε πάρα πολλές περιπτώσεις, γιατί όπως συνήθως κάνουν οι δήμοι πηγαίνουν, δεσμεύουν την περιουσία κάποιου, δεν του δίνουν δικαιώματα να τη χρησιμοποιήσει όπως πρέπει και μετά από δέκα χρόνια ανακαλύπτουν ότι δεν έχουν τα λεφτά, επανέρχονται και την επαναδεσμεύουν, με αποτέλεσμα να λειτουργούν πολλές φορές καταχρηστικά. Βεβαίως λειτουργούν πολύ περισσότερο όχι ενάντια στους ιδιώτες αλλά στα νομικά πρόσωπα και ιδιαίτερα απέναντι στην Εκκλησία. Το να γίνει ένας καταμερισμός, το να μπορέσουμε να αποδώσουμε στην Εκκλησία την περιουσία της και να ρυθμίσουμε τις οικονομικές σχέσεις δεν νομίζω ότι βρίσκει την Εκκλησία αντίθετη. Έχω ακούσει πολλές φορές τον Προκαθήμενο, τον κ. Χριστόδουλο, να μιλάει ακριβώς και για το πώς πρέπει να ρυθμιστούν τα οικονομικά. Αυτό το οποίο εμείς θα πρέπει να ζητάμε -και πρέπει να το ζητάμε πρώτα απ' όλα σαν πιστοί- είναι μια διαφάνεια στη διαχείριση και βέβαια να εξασφαλίσουμε την οικονομική αυτοτέλεια της Εκκλησίας. Δεν νομίζω ότι ένα σύγχρονο ελληνικό κράτος σε μία εποχή που όλος ο κόσμος μέσα στην παγκοσμιοποίηση, η οποία πολλές φορές δημιουργεί και συγχύσεις ταυτότητας, ένα κράτος το οποίο έχει την ευτυχία να έχει μια ιστορική παράδοση θα πρέπει, κύριε Πρόεδρε, να την αντιμετωπίζει με πολεμική. Αντίθετα, θα πρέπει να την αντιμετωπίζει με την έννοια της άνθισης της εθνικής συνείδησης μέσα σε μία εποχή στην οποία η εθνική συνείδηση παίζει κυρίαρχο ρόλο. Δεν θα πρέπει όμως να την αντιμετωπίζει με μία λογική που έρχεται από άλλες δεκαετίες και δεν αντιπροσωπεύει τις σύγχρονες αναζητήσεις. Όλη η Ευρώπη, όλος ο κόσμος ψάχνει να βρει την ταυτότητά του και σε αυτήν την ταυτότητά του δεν μπορεί παρά να προβάλλει οπωσδήποτε και το θρησκευτικό του συναίσθημα. Ευχαριστώ. (Χειροκροτήματα από την πτέρυγα της Νέας Δημοκρατίας)