Οφείλω να ευχαριστήσω το Διοικητικό Συμβούλιο και ιδιαίτερα τον Πρόεδρο του Συνδέσμου των Εν Αττική Λακεδαιμονίων, για την τιμή που μου έκαναν καλώντας με να είμαι σήμερα ομιλητής σε αυτή την τόσο σημαντική για εμάς τους Λάκωνες, αλλά και για όλους τους Έλληνες, εκδήλωση μνήμης προς τιμήν του Αυτοκράτορα που συνέδεσε το όνομά του τόσο πολύ με τη Λακεδαίμονα Πατρίδα μας, του τελευταίου Αυτοκράτορα της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας, του Κωνσταντίνου Παλαιολόγου. Λίγες ημέρες πριν την θλιβερή επέτειο της 29ης Μαΐου και τις εκδηλώσεις μνήμης που οργανώνουν οι τοπικές αρχές της πατρίδας μας στο Μυστρά, οφείλουμε να απευθύνουμε όλοι μαζί δέηση υπέρ αναπαύσεως του Τελευταίου Αυτοκράτορα που αν και μάντευε από πριν το μαρτυρικό του τέλος, αποδέχθηκε χωρίς δισταγμό τη μοίρα του. Φορτώθηκε στις πλάτες του με αυταπάρνηση, τη μοίρα ολόκληρου του Ελληνισμού, γνωρίζοντας ότι μόνο με τη θυσία του θα κρατούσε ζωντανή την πίστη των Ελλήνων. Αυτή του η θυσία κράτησε για 400 χρόνια αναμμένη τη σπίθα της ελπίδας για την ελευθερία και την Ανάσταση του Γένους στις καρδιές των Ελλήνων. Οφείλω να ομολογήσω ότι αισθάνομαι υπερήφανος καθώς ρέει και στις δικές μου φλέβες Λακωνικό αίμα, καθώς από την πατρίδα μας ξεπήδησαν και οι δύο μεγάλοι εθνικοί μας ήρωες η θυσία των οποίων έχει παγκόσμια ακτινοβολία και αναγνώριση. Τόσο ο Λεωνίδας της Σπάρτης, όσο και ο Κωνσταντίνος Παλαιολόγος ξεκίνησαν από τη Λακωνική γη και θυσιάστηκαν υπερασπιζόμενοι όχι μόνο την Ελλάδα αλλά ολόκληρη την Ευρώπη και το Δυτικό Κόσμο από την εισβολή των βαρβάρων που έρχονταν από την Ανατολή. Η θυσία και των δύο έγινε παγκόσμιος θρύλος και τα ονόματά τους είναι διαχρονικά σύμβολα. Αν δεν υπήρχε η θυσία του Κωνσταντίνου Παλαιολόγου η 29η Μαΐου πιθανότατα θα ήταν ημέρα ντροπής και αισχύνης για τον Ελληνισμό καθώς θα σήμαινε την ήττα μας από τους Οθωμανούς και τον εκπεσμό του Ελληνικού λαού που μπορεί να είχε εξαφανιστεί από το πρόσωπο της γης, όπως και τόσοι άλλοι λαοί. Δεν θα είχε γεννηθεί το όραμα του «Μαρμαρωμένου Βασιλιά» που κράτησε ζωντανό το έθνος μας τα 400 χρόνια της σκλαβιάς. Δεν θα είχε γεννηθεί το 1821 που οδήγησε στην απελευθέρωση και τη δημιουργία –μέσα από πολλούς αγώνες και θυσίες- του σημερινού Ελληνικού Κράτους. Η επέτειος της ¶λωσης της Κωνσταντινουπόλεως μας συγκλονίζει κάθε χρόνο με τη δύναμη και την αμεσότητα σύγχρονου γεγονότος παρά το ότι έχουν περάσει 554 χρόνια από την αποφράδα Τρίτη της 29ης Μαΐου 1453, κατά την οποία η Βασιλεύουσα, το καμάρι του Ελληνοχριστιανικού κόσμου, έπεσε, ύστερα από άνισο αγώνα στα χέρια των μουσουλμάνων. Η πορεία προς την ¶λωση ήταν ήδη προδιαγεγραμμένη δύο αιώνες πριν. Το Βυζάντιο είχε δεχθεί πολύ μεγάλο πλήγμα ήδη από το 1204, όταν οι Σταυροφόροι των οποίων η αγριότητα και η απληστία δεν διέφερε πολύ από αυτή των Οθωμανών, είχαν λεηλατήσει την Βασιλεύουσα και είχαν κατακτήσει το μεγαλύτερο μέρος της Αυτοκρατορίας. Η Ενότητα των Χριστιανών είχε πια χαθεί.. Η Δυναστεία των Παλαιολόγων είχε δώσει τιτάνιο Αγώνα για να κρατήσει το Βυζάντιο ενωμένο και να κρατήσει τους Τούρκους μακριά. Οι δεσμοί των Παλαιολόγων με τη Λακωνία μας, ξεκινούν από το 1262 όταν ο Αυτοκράτορας της Νίκαιας Μιχαήλ VIII Παλαιολόγος ανάκτησε από τους Φράγκους τη Λακωνία και τα κάστρα της, το Μυστρά και τη Μονεμβασιά. Ο Μιχαήλ Παλαιολόγος ένα μόλις χρόνο πριν, είχε ανακτήσει την Κωνσταντινούπολη και είχε αιχμαλωτίσει τον Βουργούνδιο Ιππότη Γουλιέλμο Βιλλεαρδουΐνο, στη μάχη της Καστοριάς. Δυστυχώς την περίοδο εκείνη, αντίθετα με το Βυζαντινό Μεγαλείο της Κωνσταντινούπολης, του Μυστρά και της Μονεμβασιάς, οι Μικρασιατικές, Θρακικές και Μακεδονικές Επαρχίες της Αυτοκρατορίας αποτελούσαν συνεχή στόχο Τουρκικών Επιδρομών, ενώ ο υπόλοιπος Ελλαδικός χώρος ήταν χωρισμένος σε Πριγκιπάτα, Δουκάτα και Φέουδα, με διαρκείς μεταξύ τους συγκρούσεις με τη χρησιμοποίηση μισθοφόρων ή ανταλλαγές εκτάσεων και τίτλων μέσω προικοσύμφωνων. Σε αυτό το παρακμιακό περιβάλλον, σε μια αυτοκρατορία που κατέρρεε οικονομικά, κλήθηκε να αναλάβει τις τύχες του Ελληνισμού ο Κωνσταντίνος Παλαιολόγος. Ο τελευταίος Βυζαντινός Αυτοκράτορας ήταν γιος του Αυτοκράτορα Μανουήλ Παλαιολόγου και ήταν ένας νέος προικισμένος με αδιαμφισβήτητα φυσικά, πνευματικά και ηθικά προσόντα. Είχε σκληραγωγηθεί από πολύ νωρίς σε δύσκολες συνθήκες, ξεκινώντας τη σταδιοδρομία του σε ηλικία 18 ετών ως Διοικητής των πόλεων της Θράκης. Ήδη από το 1427 που τοποθετήθηκε Δεσπότης του Μορέως, από τον Αυτοκράτορα Ιωάννη Η΄ Παλαιολόγο, ανέπτυξε έντονη και αποτελεσματική δραστηριότητα. Κατέλαβε την Πάτρα, εκδίωξε τους Φράγκους και ανακατέλαβε ολόκληρη την Πελοπόννησο. Συμπλήρωσε το τείχος του Ισθμού της Κορίνθου, προχώρησε στη Στερεά και απέσπασε το Δουκάτο των Αθηνών, τη Θήβα και τη Λειβαδιά, ενώ προώθησε την Ελληνική κυριαρχία μέχρι τη Θεσσαλία. Πρέπει να τονίσουμε ότι ο Κωνσταντίνος Παλαιολόγος δεν διακρίθηκε μόνο για τις επιτυχίες του στο πεδίο της μάχης. Ο τελευταίος Αυτοκράτορας ήταν ένας πολύ ξεχωριστός άνθρωπος και πολύ χαρισματικός ηγέτης. Η παρουσία του δεν προκαλούσε φόβο, αλλά δέος και σεβασμό. Στα χρόνια της διακυβέρνησής του, ο Μυστράς έγινε κέντρο της εθνικής ζωής, ενώ η φιλοσοφία και τα γράμματα γνώρισαν εκπληκτική άνθηση. Ανάμεσα στο πλήθος φιλοσόφων που ανέπτυξαν τη δράση τους στο Μυστρά, ξεχώρισε ο πλατωνικός Φιλόσοφος Γεώργιος Πλήθων Γεμιστός ο οποίος μετέδωσε στον Κωνσταντίνο Παλαιολόγο την ιδέα της συγκρότησης ενός Εθνικού Ελληνικού Κράτους. Όλοι οι ιστορικοί της εποχής του, εκφράζονταν με θαυμασμό και σεβασμό για τον Κωνσταντίνο. Ανάμεσα σε αυτούς ο Φραντζής, ο Δούκας, ο Κριτόβουλος. Επίσης, ο Κυριακός ο Αγκωνίτης τον αποκαλεί «αξιολογώτατον και πανάριστον Λακεδαιμονίων ¶νακτα», ενώ ο Επίσκοπος Νικαίας Βησσαρίων έγραψε για αυτόν: «Θα ζήσει στη μνήμη των μεταγενέστερων ανθρώπων… θα έχει και μετά το θάνατο δόξα..». Η αντίστροφη πορεία προς το θάνατο και την αιώνια δόξα ξεκίνησε για τον Κωνσταντίνο στις 6 Ιανουαρίου 1449, όταν στέφθηκε Αυτοκράτορας στο Μυστρά από τον Μητροπολίτη Λακεδαιμονίας. Στις 12 Μαρτίου 1449, έφτασε στην Κωνσταντινούπολη, μία πόλη –Κράτος που τα όριά του περιορίζονταν στα τείχη της Πόλης και ήταν από παντού κυκλωμένο από εχθρούς. Η άλλοτε πανίσχυρη Βασιλεύουσα που κάποτε συγκέντρωνε ένα εκατομμύριο κατοίκους, δεν είχε πλέον περισσότερους από 70 χιλιάδες κατοίκους. Ο τελευταίος Αυτοκράτορας δεν έκατσε με σταυρωμένα χέρια, γνωρίζοντας ότι η κατάσταση ήταν πολύ κρίσιμη και ότι η Δύση δεν υπήρχε περίπτωση να βοηθήσει τους Βυζαντινούς, προετοίμασε την άμυνα εκ των ενόντων. Αλυσόδεσε τον Κεράτιο Κόλπο, επισκεύασε τα τείχη, χρησιμοποίησε τα κειμήλια των εκκλησιών για να ενισχύσει το κρατικό ταμείο. Έδωσε μια τιτάνια άνιση μάχη. Μέσα στα τείχη ήταν λιγότεροι από 5000 Έλληνες πολεμιστές και άλλοι 2000 περίπου ξένοι εθελοντές, ενώ οι πολιορκητές του Μωάμεθ του Β΄ ήταν γύρω στους εκατό χιλιάδες στρατιώτες και το τεράστιο κανόνι των Οθωμανών έκανε τη γη και τα τείχη να τρέμουν. Ο Κωνσταντίνος ήταν πραγματικά αυτό που περιγράφουν οι μύθοι και τα παραμύθια για τους Βασιλιάδες. Ακούραστος, ατρόμητος, αγέρωχος, πανταχού παρόν, δίνοντας κουράγιο και δύναμη σε όλους. Ο Αυτοκράτορας δεν δείλιασε ούτε δελεάστηκε από τις προσφορές του Μωάμεθ. Αναμφισβήτητα η πιο συγκινητική στιγμή της τραγωδίας διαδραματίστηκε το τελευταίο βράδυ όταν ύστερα από μήνες ερήμωσης τελέσθηκε η ενωτική λειτουργία στην Αγία Σοφία. Όλοι γονάτισαν και χιλιάδες λαού, Ορθόδοξοι και Λατίνοι, Έλληνες και Γενοβέζοι, ενωτικοί και ανθενωτικοί, με πρώτο τον Αυτοκράτορα, μετέλαβαν τα άχραντα μυστήρια. Την επόμενη μέρα και ύστερα από 52 ημέρες άνισου αγώνα, οι Τούρκοι μπήκαν στην Πόλη. Παρά την πολύ μεγάλη αριθμητική και τεχνολογική τους υπεροχή, οι Οθωμανοί δεν μπόρεσαν να λυγίσουν τους Έλληνες σε κατά μέτωπο επίθεση. Μπήκαν από μια ξεχασμένη πόρτα, την Κερκόπορτα της Πόλης. Όπως και πριν από εκατοντάδες χρόνια ο Εφιάλτης είχε οδηγήσει τους Πέρσες στην πλάτη του Λεωνίδα και των τριακοσίων, έτσι και τότε κάποιος έβαλε τους Τούρκους ύπουλα στην Πόλη.. Η «Κερκόπορτα» μπορεί στην εποχή μας να μην έχει πρακτική εφαρμογή, έχει όμως τεράστια συμβολική σημασία. Σήμερα η ευδαιμονία, ο καταναλωτισμός και ο σύγχρονος τρόπος ζωής μας έχουν κάνει να εφησυχάζουμε και να ξεχνάμε τις αρχές που πρέπει να μας διέπουν, ξεχνώντας τις «Κερκόπορτες» ανοιχτές. Οφείλουμε όλοι να επαγρυπνούμε για το καλό της πατρίδας και των παιδιών μας. Δεν πρέπει να επιτρέπουμε να επαναλαμβάνονται λάθη όπως αυτό με το βιβλίο της Ιστορίας της Έκτης Δημοτικού, το οποίο θα έπρεπε να έχει αποσυρθεί αμέσως. Η κραυγή «Η Πόλις εάλω» πλανιέται σαν θρύλος πάνω από την Ελληνισμό εδώ και αιώνες. Η Πόλη έπεσε, αλλά δεν έπεσε ο Ελληνισμός. Ο Τελευταίος Αυτοκράτορας πολέμησε μέχρι τελευταία ρανίδα αίματος και έπεσε ηρωικά με το σπαθί στο χέρι. Δεν έτρεξε να κρυφτεί για να σώσει τον εαυτό του όπως θα μπορούσε. Έμεινε όρθιος και έγινε θρύλος. Έγινε ο Μαρμαρωμένος Βασιλιάς. Έγινε η ελπίδα ολόκληρου του Έθνους μας. Σήμερα που οι εθνικές ταυτότητες αλλοιώνονται, που η τεχνολογία φέρνει ολόκληρη τη γη πιο κοντά και που η παγκοσμιοποίηση είναι πραγματικότητα, ο θρύλος του Μαρμαρωμένου Βασιλιά αλλά και τα διδάγματα της «Κερκόπορτας», η στάση των «φίλων» και οι συνέπειες του διχασμού πρέπει να φωτίζουν τα βήματά μας είτε είμαστε απλοί πολίτες είτε είμαστε πολιτικοί. Η θυσία του Αυτοκράτορα πρέπει να αποτελεί ιερή παρακαταθήκη για αυτούς που κυβερνούν τη χώρα μας. Αν αυτοί που διαχειρίζονται τις τύχες της Ελλάδος είχαν στο νου τους τα διδάγματα από την ¶λωση, ίσως να μην είχαν επαναλάβει τα σφάλματα που οδήγησαν στην Εθνική Τραγωδία του 1922 και την Τραγωδία με τη διχοτόμηση της Κύπρου το 1974. Πρέπει απαλλαγμένοι από εθνικιστικές και ακραίες αντιλήψεις, να διδάξουμε την ιστορία στους νέους ανθρώπους και να τους μάθουμε να αγαπούν την Πατρίδα τους, ταυτόχρονα πρέπει να βοηθήσουμε όλοι ώστε η Ελλάδα να γίνει ακόμα πιο ισχυρή σε μια ακόμη πιο μεγάλη και πιο ισχυρή Ευρωπαϊκή Ένωση η οποία θα εγγυάται την ασφάλεια και την πρόοδο στους πολίτες της. Κλείνω με την υπερήφανη απάντηση που έδωσε στις δελεαστικές προτάσεις του Μωάμεθ Β΄, ο Παλαιολόγος: « ..το δε την πόλιν σοι δούναι ουτ’ εμόν εστίν ουτ’ άλλου των κατοικούντων εν ταύτη∙ κοινή γαρ γνώμη πάντες αυτοπροαιρέτως αποθανούμεν και ου φεισόμεθα της ζωής ημών».. Μακάρι το άγαλμα του Παλαιολόγου που ύστερα από τους αγώνες του Συνδέσμου πάει στην Πατρίδα μας, να θυμίζει σε όλους τα λόγια αυτά του Τελευταίου Αυτοκράτορα…