Στο φύλλο της Παρασκευής 16.11.2007 ο κ. Ι. Πρετεντέρης στη στήλη «Εμπιστευτικά» προτείνει την υιοθέτηση του γερμανικού μοντέλου για την εκλογή βουλευτών.

Σας δηλώνω εξ’ αρχής ότι οι τέσσερις λόγοι που προβάλλονται για την ανάγκη αλλαγής του συστήματος εκλογής των βουλευτών, απόσταση ψηφοφόρου – βουλευτή, μαύρο πολιτικό χρήμα, μηχανισμοί διαμεσολάβησης, μιντιοκρατία και διαπλοκή, με βρίσκουν απολύτως σύμφωνο. Σε αυτούς θα μπορούσα να συμπληρώσω ότι με το υπάρχον σύστημα, σήμερα στο Κοινοβούλιο έχουμε βουλευτές διαφορετικών ταχυτήτων. Αυτούς που ασχολούνται μόνο με την εκλογική τους βάση και αυτούς που ασχολούνται μόνο με τα μίντια.. Άλλοι εκλέγονται από 29.000 και άλλοι από 1,4 εκατ. ψηφοφόρους.

Αποτέλεσμα αυτής της κατάστασης είναι να σχηματίζονται κυβερνήσεις που απαρτίζονται από Βουλευτές Α’ και Β’ Αθηνών και Θεσσαλονίκης.

Διαφωνώ όμως με την άποψη ότι το γερμανικό σύστημα θα αποτελέσει λύση για την πολιτική ζωή. Έχω προτείνει την επαναχάραξη του εκλογικού χάρτη της χώρας σε ισοδύναμες δεκαεδρικές κατά βάση εκλογικές περιφέρειες. Με αυτόν τον τρόπο επιτυγχάνεται τόσο η η επαφή του Βουλευτή με την εκλογική του βάση, περιορίζεται η ανάγκη σε πολιτικό χρήμα καθώς και η διαπλοκή – γεγονός που ισχύει στις μεγάλες περιφέρειες- και από την άλλη δίνεται η δυνατότητα εκπροσώπησης όλων των κομμάτων ιδιαίτερα της ελάσσονος αντιπολίτευσης σε όλες τις περιφέρειες της χώρας.

Το «γερμανικό σύστημα» ενισχύει την απόλυτη εξουσία του αρχηγού. Με τους μισούς βουλευτές εκλεγμένους από κομματική λίστα, το πολιτικό προσωπικό της χώρας θα αναλωθεί σε μια διαρκή προσπάθεια να γίνει αρεστό στην ηγεσία του κόμματος και στους περί αυτήν κύκλους. Η εκπροσώπηση του λαού θα περιοριστεί στον μισό αριθμό βουλευτών, που θα εκλέγονται απλό την μονοεδρική περιφέρεια. Τα μικρότερα κόμματα θα έχουν μόνο βουλευτές από λίστα, αφού είναι αδύνατον να κερδίσουν μονοεδρική περιφέρεια με αποτέλεσμα να χάνεται η η αμεσότητα της εκπροσώπησης. Επίσης το γεγονός ότι ακόμα δεν έχουμε κατακτήσει επαρκώς την εσωκομματική δημοκρατία με καθιστά επιφυλακτικό στην απόλυτη εξουσία του κόμματος και του αρχηγού στην εκλογή των βουλευτών.    

Το σύστημα του σταυρού προτίμησης έχει λειτουργήσει μέχρι τώρα αρκετά ικανοποιητικά. Είναι γεγονός ότι έχει έρθει η στιγμή να εξελίξουμε την εκλογική διαδικασία με στόχο την ανάδειξη των πολιτικών και όχι των προσωπικών χαρακτηριστικών των υποψηφίων. Έχει έρθει η στιγμή να αναδεικνύουμε βουλευτές όχι βάσει των μνημόσυνων ή κηδειών  όπου παρέστησαν ή των πρωινών εκπομπών στις οποίες σχολίασαν αλλά βάσει των απόψεων τους, της συνέπειας λόγων και έργων και βέβαια της δράσης τους εντός Βουλής.

Η αλλαγή στον εκλογικό χάρτη θα μας δώσει βουλευτές που δεν θα έχουν ανάγκη τη διαπλοκή χωρίς να χάνουν το στοιχείο της λαϊκής εκπροσώπησης, και βέβαια χωρίς να καθίστανται απόλυτα υποτελείς στην κομματική ηγεσία.

 

Η απάντηση του κ. Ι. Κ. Πρετεντέρη:

 

Όπως αντιλαμβάνομαι, με τον κ. Μιλτιάδη Βαρβιτσιώτη συμφωνούμε στην διάγνωση των προβλημάτων του πολιτικού μας συστήματος. Ένα το δεδομένο λοιπόν: Κάτι πρέπει να γίνει. Πρέπει να αναζητήσουμε την λύση στη βάση ενός «εξελληνισμένου» γερμανικού συστήματος; Ως προς αυτό ο κ. Βαρβιτσιώτης θέτει δύο ζητήματα:

Πρώτον, ότι στην περίπτωση εφαρμογής του «γερμανικού συστήματος» υπάρχει το ενδεχόμενο ελέγχου των Βουλευτών όχι από τους ψηφοφόρους τους αλλά από τον αρχηγό του κόμματος, στο πλαίσιο των κομμάτων με ατελή εσωκομματική δημοκρατία.

Δεύτερον, ότι αρκεί η ανακατανομή των περιφερειών σε δεκαεδρικές περιφέρειες με την παράλληλη διατήρηση του σταυρού προτίμησης για να αντιμετωπιστούν τα δεινά που θέλουμε να αντιμετωπιστούν.

Ο πρώτος κίνδυνος είναι υπαρκτός. Εναπόκειται όμως στον κ. Βαρβιτσιώτη και στους συναδέλφους του να προωθήσουν την δημοκρατική οργάνωση των κομμάτων τους  ώστε ο κίνδυνος του «αρχηγισμού» να εκλείψει. Δεν μπορούμε να μετατρέψουμε ένα εσωκομματικό πρόβλημα σε ζήτημα δημοκρατίας. Σημειώνω επίσης ότι η μονοεδρική περιφέρεια ( η οποία υπάρχει ήδη στη Γαλλία, στη Γερμανία και στο Ηνωμένο Βασίλειο) ενισχύει σημαντικά τον Βουλευτή έναντι της κεντρικής κομματικής εξουσίας. Το κριτήριο της εκλογικής αποτελεσματικότητας, λειτουργεί πάντα υπέρ αυτού που εμφανίζεται ικανότερος να κερδίσει μια εκλογή.

Η πρόταση του κ. Βαρβιτσιώτη  για ευρύτερες δεκαεδρικές περιφέρειες αποτελεί ασφαλώς μια σοβαρότατη βελτίωση του σημερινού συστήματος. Παρά ταύτα, η διατήρηση του σταυρού προτίμησης διατηρεί και το κόστος του σταυρού προτίμησης. 

Το «μαύρο χρήμα», τη διαπλοκή, τις μεσολαβήσεις… Έχουμε συμφωνήσει όμως ότι αυτά ακριβώς θέλουμε να εξαλειφθούν.

Τελειώνω με το εξής. Το «γερμανικό σύστημα» έχει μια εσωτερική λογική που μου φαίνεται ιδιαίτερα χρήσιμη για τον τόπο μας: τη λογική των συγκλίσεων.

Στις μονοεδρικές περιφέρειες θα προκύψουν αναγκαστικά συνεργασίες μεταξύ κομμάτων στο πρόσωπο ενός υποψηφίου.