Το άρθρο δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα “ΝΑΥΤΕΜΠΟΡΙΚΗ” Η πολιτική για την απασχόληση είναι η μεγάλη πρόκληση για τα προσεχή χρόνια. Μετά την ένταξη της δραχμής στη ζώνη του Ευρώ οι χώρες μέλη της Ε.Ε. έχασαν μια καθαρά εθνική πολιτική όπως ήταν η νομισματική. Αυτό το εργαλείο αντικαθίσταται πλέον με τις πολιτικές απασχόλησης καθώς είναι οι μόνες που μπορούν να καλύψουν το συγκεκριμένο κενό και να συμβάλλουν αποτελεσματικά στην άσκηση εθνικών πολιτικών. Ειδικά για την χώρα μας τα συσσωρευμένα προβλήματα στον συγκεκριμένο τομέα καθιστούν επιτακτική την ανάγκη για την χάραξη μιας μακροχρόνιας στρατηγικής που θα απαντά ριζοσπαστικά στις ανάγκες του 21ου αιώνα και θα θέτει τις βάσεις για την ευημερία και την διατήρηση της κοινωνικής συνοχής. Η ανάπτυξη και η απασχόληση είναι έννοιες που πάνε μαζί. Αν επιτύχουμε το πρώτο θα έχουμε εξασφαλίσει και το δεύτερο. Για τον λόγο αυτό απαιτείται μια συντονισμένη προσπάθεια την οποία όλες οι κυβερνήσεις του ΠΑΣΟΚ από το 1981 έως σήμερα δείχνουν να αγνοούν. Αυτό άλλωστε το μαρτυρούν τα επίσημα στοιχεία μερικά από τα οποία πρέπει να υπενθυμίσω: · Η ανεργία το 1980 ήταν στο 3,5% και τώρα είναι στο 12,4%. · Η Ελλάδα είναι η μόνη Ευρωπαϊκή χώρα στην οποία υπάρχει αύξηση αντί για μείωση της ανεργίας. · Περισσότεροι από 150.000 απόφοιτοι των ΑΕΙ και των ΤΕΙ αναζητούν απεγνωσμένα μία απασχόληση. · Ένας στους δύο νέους είναι άνεργος. · Μία στις τέσσερις οικογένειες ζει – σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία- κάτω από τα όρια της φτώχιας. · Έντεκα ελληνικές περιφέρειες είναι ανάμεσα στις 25 φτωχότερες της Ε.Ε. με την Ήπειρο να κατέχει αυτή τη θλιβερή πρωτιά. · Ειδικά την τελευταία τριετία τέσσερις μικρομεσαίες επιχειρήσεις έβαζαν (ημερησίως) λουκέτο και άνοιγε μόνο μία. Για ένα κόμμα όπως η Ν.Δ. που έχει συνδέσει την πορεία της με όλες τις μεγάλες και δικαιωμένες επιλογές της χώρας, όλα τα παραπάνω αποτελούν μία πρόκληση. Τις βάσεις για την αντιμετώπιση της θα κληθούμε να βάλουμε στο επικείμενο συνέδριο του κόμματος το οποίο αποτελεί μια μοναδική ευκαιρία για να καταστήσουμε σαφές στην κοινή γνώμη ότι δεν είμαστε όλοι ίδιοι. Η πλήρης απασχόληση είναι και θα παραμείνει βασικός στόχος της πολιτικής μας καθώς αποτελεί την μοναδική εγγύηση για την διατήρηση της κοινωνικής συνοχής. ¶λλωστε και σαν έννοια η απασχόληση για ένα φιλελεύθερο κόμμα όπως η Ν.Δ. είναι κάτι παραπάνω από την εξασφάλιση των απαραίτητων αναγκών. Είναι ένας αποφασιστικός παράγοντας προόδου για το άτομο, την κοινωνία και ολόκληρο το κράτος. Στα πλαίσια λοιπόν αυτού του στόχου πρέπει να δούμε ορισμένες βασικές πτυχές της πολιτικής για την καταπολέμηση της ανεργίας. 1. Ο ανθρώπινος παράγοντας: Είναι το κέντρο της νέας οικονομίας. Πρέπει να βρίσκεται στο επίκεντρο της κρατικής πρόνοιας σε ότι αφορά την παροχή ευκαιριών για εκπαίδευση και εξειδίκευση. Αυτό όμως δεν μπορεί να γίνει με τις διαβλητές συνταγές του χθες και την κωμικοτραγική πολιτική των «σεμιναρίων». Είναι πασιφανές ότι δεν μπορούμε να ανταγωνιστούμε χώρες που έχουν χαμηλό κόστος παραγωγής και πρέπει να στρέψουμε την προσοχή μας στην κατεύθυνση της παροχής αξιόλογων υπηρεσιών. Η δια βίου κατάρτιση και η προσαρμογή του εργαζομένου πρέπει να είναι στο επίκεντρο της κρατικής πολιτικής. Βασικός στόχος είναι η καλλιέργεια προσόντων που αναζητεί η αγορά και όχι η παραγωγή ανέργων στην οποία συμβάλλει το σημερινό εκπαιδευτικό σύστημα. 2. Ελαστικότητα της απασχόλησης: Ακόμα και η κυβέρνηση άρχισε να κατανοεί την ανάγκη για ευελιξία στην αγορά εργασίας αλλά λόγω των ιδεολογικών αγκυλώσεων της δεν τολμά. Η κοινοτική επίτροπος κ. Α. Διαμαντοπούλου σε πρόσφατη συνάντηση μας δήλωσε ότι είναι μύωψ όποιος δεν πιστεύει στην ευελιξία. Αυτή είναι συστατικό στοιχείο των νέων οικονομιών καθώς αποφεύγονται τα υψηλά κόστη παραγωγής και μια σειρά από άλλα ζητήματα που προκαλούν εμπόδια στην ανάπτυξη των επιχειρήσεων. Η ελαστικότητα στην απασχόληση πρέπει όμως να διασφαλίζει όσο το δυνατόν περισσότερο την κοινωνική προστασία και να έχει ως μέτρο σύγκρισης τους εργαζόμενους πλήρους απασχόλησης. 3. Θέσεις συνεχούς απασχόλησης: Σε αυτό το κεφάλαιο εντάσσεται και το θέμα των δαπανών για την κοινωνική ασφάλιση. Σε όλες σχεδόν τις Ευρωπαϊκές χώρες έχουν ξεκινήσει συζητήσεις για μείωση των δαπανών. Σε ότι μας αφορά θα μπορούσαμε να το αντιμετωπίσουμε με την βελτίωση του management στην κοινωνική ασφάλιση. Οι αντίπαλοι μας επί σειρά ετών πίστευαν ότι αυτές οι θέσεις μπορούν να προκύψουν μόνο από τον δημόσιο τομέα και τα αποτελέσματα αυτών των απαρχαιωμένων αντιλήψεων τα βιώνουμε όλοι σήμερα με οδυνηρό τρόπο. Μαγικές συνταγές δεν υπάρχουν αλλά σίγουρα η προώθηση επικοινωνιακών αλλαγών, η ενθάρρυνση χρήσης του Ιντερνετ, η ανάπτυξη του υγιούς ανταγωνισμού και η παροχή σοβαρών επιχειρηματικών κινήτρων με την απαραίτητη χορήγηση της τεχνογνωσίας μπορούν να αποτελέσουν το κλειδί της επιτυχίας για ένα λαό που έχει επιδείξει σωρεία επιτυχιών σε όλα τα μήκη και τα πλάτη του κόσμου. 4. Κρατικές επιχορηγήσεις: Δεν είναι ο ενδεδειγμένος τρόπος για την δημιουργία νέων θέσεων εργασίας. Δεν προτείνω βέβαια την κατάργηση τους αλλά την επανεξέταση των πολιτικών που ασκούνται καθώς πολλές φορές οι πόροι που διατίθενται θα είχαν πολλαπλάσια οφέλη εάν κατέληγαν σε ανεπτυγμένους τομείς της οικονομίας. Είναι λάθος -αν όχι εγκληματικό- να συντηρούνται παραδοσιακές ή παλαιές μορφές εργασίας με υψηλό κόστος και να θυσιάζεται η προοπτική δημιουργίας πολλών νέων θέσεων εργασίας που κοστίζουν λιγότερο. Ορισμένες από τις νέες προκλήσεις που προανέφερα είναι εμφανές ότι εκφεύγουν από τα όρια και τις δυνατότητες του σημερινού Υπουργείου Εργασίας. Επιβάλλουν την συστηματική ενασχόληση της κυβέρνησης και τομές σε μια σειρά από άλλα εμπλεκόμενα υπουργεία, ακόμα και στο υπουργείο Παιδείας το οποίο πρέπει να προσαρμόζεται ταχέως στις ανάγκες της αγοράς. Συνοψίζοντας όλα τα παραπάνω είναι λοιπόν επιτακτική ανάγκη να προχωρήσουμε στη λήψη συγκεκριμένων μέτρων που θα αφορούν: · Αναμόρφωση του εκπαιδευτικού συστήματος για την εξάλειψη των στρεβλώσεων που επικρατούν στην αγορά εργασίας. · Ενίσχυση της τοπικής απασχόλησης μέσω της περιφερειακής ανάπτυξης και δημιουργία «επιχειρηματικών πάρκων» · Δελεαστικές φοροαπαλλαγές για εταιρίες που δραστηριοποιούνται στις νέες τεχνολογίες. · Μείωση της φορολογικής επιβάρυνσης για εταιρίες που αυξάνουν συστηματικά τον αριθμό των εργαζόμενων σε αυτές. · Απελευθέρωση της αγοράς από τον κρατικό εναγκαλισμό. · Αναδιάρθρωση του ΟΑΕΔ ο οποίος θα κληθεί να προωθήσει την θέσπιση αντικειμενικών κριτηρίων για την δια βίου κατάρτιση των εργαζομένων. · Παροχή κινήτρων για την συμμετοχή των εργαζομένων στα κέρδη των επιχειρήσεων. · Καταπολέμηση του φαινομένου της «μαύρης εργασίας» που έχει δημιουργήσει η ανεξέλεγκτη λαθρομετανάστευση. · Αναμόρφωση της ΕΣΥΕ που δεν φαίνεται να έχει την δυνατότητα ποιοτικών αναλύσεων των στοιχείων που είναι κρίσιμα για την διαμόρφωση των πολιτικών. Η κατάρτιση και η λήψη ριζοσπαστικών μέτρων πρέπει να αποτελέσουν την ουσία μιας νέας πολιτικής πρότασης η οποία και θα υπηρετήσει την απασχόληση. ¶λλωστε είναι αποδεδειγμένο και από σχετικές μελέτες ότι σε όλο τον κόσμο η επιλογή του χώρου των επενδύσεων γίνεται πάντα με την ύπαρξη ή όχι του κατάλληλου και εξειδικευμένου προσωπικού