«Του Άγγελου Αθανασόπουλου στο Βήμα

Είναι γνωστό ότι στην Ελλάδα η δαιμονοποίηση προσώπων και καταστάσεων αποτελεί για ορισμένους «επάγγελμα». Ιδιαίτερα μάλιστα όταν κατά την άποψή τους θίγονται τα «ιερά και τα όσια» του ελληνισμού, των οποίων φυσικά οι ίδιοι είναι αποκλειστικοί θεματοφύλακες. Η έγκριση μιας έκθεσης από την Κοινοβουλευτική Συνέλευση του Συμβουλίου της Ευρώπης που αφορά τα ανθρώπινα δικαιώματα της μουσουλμανικής μειονότητας στη Θράκη και της ελληνικής στην Κωνσταντινούπολη θα τύχει λογικά ανάλογης αντιμετώπισης από τους «γνωστούς αγνώστους». Θα είναι όμως κρίμα, διότι όσοι την καταγγέλλουν μάλλον δεν έκαναν τον κόπο να τη διαβάσουν.

Η έκθεση υπογράφεται από τον γάλλο βουλευτή Μισέλ Ινό. Και σε σχέση με προηγούμενες εκθέσεις διεθνών οργανισμών για τις μειονότητες (όπως της κυρίας Γκέι Μακ Ντούγκαλ, ανεξάρτητης εμπειρογνώμονος των Ηνωμένων Εθνών), αυτή περιέχει στοιχεία ευνοϊκά για τις ελληνικές θέσεις. Το ψήφισμα που την εγκρίνει πέρασε την περασμένη Τετάρτη, 27 Ιανουαρίου, από την Κοινοβουλευτική Συνέλευση του Συμβουλίου της Ευρώπης στο Στρασβούργο με μόλις 18 ψήφους κατά, εκ των οποίων 11 τουρκικές.

Δύο είναι τα βασικά μηνύματα του ψηφίσματος. Πρώτον, ότι όσοι είναι μέλη μιας μειονότητας είναι πολίτες της χώρας στην οποία ζουν, κάτι που πρέπει να σέβεται τόσο η πλειονότητα όσο και η ίδια η μειονότητα. Πρόκειται για σημαντικότατη αναφορά, η οποία ταυτίζεται με αυτήν του έλληνα πρωθυπουργού κ. Γ. Παπανδρέου στην απαντητική του επιστολή προς τον τούρκο ομόλογό του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν.

Δεύτερο μήνυμα είναι ότι η επίκληση της αρχής της αμοιβαιότητας στη σύγχρονη εποχή αποτελεί τουλάχιστον αναχρονισμό. Μια χώρα δεν μπορεί να συναρτά τον τρόπο με τον οποίον συμπεριφέρεται στους πολίτες της με βάση εκείνον τον οποίον ακολουθεί μια άλλη- στην προκειμένη γειτονική- χώρα. Η συνεχής επίκληση της αμοιβαιότητας αποτελεί το τελευταίο όπλο στη φαρέτρα της Άγκυρας η οποία, εκμεταλλευόμενη την ισχυροποίησή της στο διεθνές στερέωμα, προσπαθεί μέσω της ισχύος να αποσπάσει οφέλη. Και είναι σαφές ότι η κυβέρνηση Ερντογάν πέφτει στην παγίδα του κεμαλικού κατεστημένου όταν επιδιώκει, διά της αμοιβαιότητας, να εξαργυρώσει τις δικές της παραχωρήσεις (όπως, π.χ., την επαναλειτουργία της Θεολογικής Σχολής της Χάλκης ζητώντας, μεταξύ άλλων, την άμεση εκλογή μουφτήδων). Η αμοιβαιότητα όμως οδηγεί σε περιχαράκωση, διευκόλυνση της ανάμειξης τρίτων «παικτών» και σε αποδυνάμωση της κοινωνικής και εθνικής συνοχής.

Οσοι ζουν στον 21ο αιώνα πρέπει να αντιληφθούν ότι η μόνιμη αμυντική στάση δεν ευνοεί τον αφοπλισμό των επιχειρημάτων εκείνων οι οποίοι επιδιώκουν επεμβατικό ρόλο στη Θράκη. Η έκθεση Ινό είναι μια καλή αρχή που πρέπει η Αθήνα να εκμεταλλευθεί.